نشست افتتاحیه‌ی گروه فلسفه‌ی ریاضی اسلامی اندیشکده‌ی علم ساجدلله، روز سه‌شنبه 23 تیرماه سال جاری با حضور ریاست اندیشکده و کارشناسان این گروه برگزار شد.

استاد سیدمرتضی حسینی‌الهاشمی در آغاز این نشست به گام‌های اصلی دست‌یابی به ریاضیات اسلامی اشاره کرده و در تشریح گام اول گفت: ما دو گام را برای تدوین فلسفه‌ی ریاضی قابل فرض می‌دانیم؛ نخست، «گام تحلیلی» و دیگری، «گام ایجابی». گام تحلیلی از عینیت و مساله‌های عینی آغاز می‌شود؛ در این گام ما باید به تحلیل روشنی از آسیب‌های اجتماعی در انقلاب اسلامی دست پیدا کنیم و نشان دهیم که ریشه‌ی این مشکلات به ضعف دستگاه محاسباتی نظام اسلامی برمی‌گردد؛ در ادامه، با عمیق‌تر کردن سطح تحلیل باید این امر را اثبات کنیم که ضعف دستگاه محاسباتی نیز در جای خود به ضعف در مفاهیم پایه برمی‌گردد؛ و در نهایت نشان دهیم که ضعف مفاهیم پایه نیز برگرفته از ضعف در مبنای فلسفی این مفاهیم است. نتیجه‌ی این آسیب‌شناسی این خواهد بود که برای ترمیم دستگاه محاسباتی نظام اسلامی باید مبنای فلسفی این محاسبات را اصلاح و ترمیم کرد.

ریاست اندیشکده‌ی علم ساجدلله در تبیین گام دوم فرآیند دستیابی به ریاضیات اسلامی افزود: گام ایجابی برای دست‌یابی به ریاضیات اسلامی، بر مبنای «فلسفه‌ی شدن اسلامی» یا  «فلسفه‌ی حرکت اسلامی» استوار است. وقتی مبنای فلسفی ریاضیات جدید را بر پایه‌ی شدن اسلامی بنیان‌گذاری کردیم، معادلات آن نیز تابع احکام این فلسفه‌ی بالادستی خواهد بود؛ چراکه فلسفه‌ی حرکت بر همه‌ی فلسفه‌های مضاف – ازجمله فلسفه‌ی ریاضی – حاکم است. فلسفه‌ی ریاضی در این معنا، حلقه‌ی واسط بین فلسفه‌ی حرکت عام و دانش ریاضیات است؛ در این مرحله باید بتوانیم مفاهیم اثباتی مطرح‌شده در فلسفه‌ی حرکت را به مفاهیم و تعاریف کمّی برسانیم. این اولین قدم در گام ایجابی برای تولید فلسفه‌ی ریاضی است. برای این کار، چند منبع باید مورد لحاظ قرار بگیرند. برخی از این منابع باید نقد شوند؛ برخی باید نقض شده و برخی دیگر نیز باید در تولید طرح ایجابی مورد استفاده قرار بگیرند. دسته‌ی اول منابع مطالعاتی، منتخبی از آثار برجسته‌ی فلسفه‌ی ریاضیات موجود خواهند بود؛ دسته‌ی دوم، از مباحث مدونی انتخاب خواهند شد که تاکنون از اندیشه‌های علامه سیدمنیرالدین حسینی‌الهاشمی تاکنون تدوین و تنظیم شده است، اما به‌دلیل گویانبودن مطالب و ضعف متون در تفاهم با نخبگان حوزوی و دانشگاهی، نیازمند بازتولید و ترمیم هستند؛ دسته‌ی سوم منابع نیز به تعداد معتنابهی از مباحث علامه حسینی اختصاص خواهد داشت که درواقع، مواد اولیه‌ی ما در تدوین موضوعی اندیشه‌ی ایشان در حوزه‌ی فلسفه‌ی ریاضی محسوب می‌شوند. با طی این مراحل امیدواریم که در مجموع بتوانیم در یک فرآیند تقریبی پنج ساله، به طرح ایجابی در فلسفه‌ی ریاضی دست پیدا کنیم.

در ادامه، محمدحسین طاهری، مشاور طرح و برنامه اندیشکده‌ی علم ساجدلله، به شرح وظایف و ساختار گروه فلسفه‌ی ریاضی اسلامی پرداخت. در این ساختار، استاد سیدمرتضی حسینی به‌عنوان نظریه‌پرداز گروه؛ حجت‌الاسلام محمدرضا خاکی قراملکی به‌عنوان مدیر علمی گروه در شاخه‌ی تدوین موضوعی؛ آقای فواد صلواتی به‌عنوان مدیر علمی گروه در شاخه‌ی تطبیقی؛ حجت‌الاسلام ابراهیم صادقی به‌عنوان مشاور علمی گروه‌ در شاخه‌ی تدوین موضوعی و تطبیقی؛ حجت‌الاسلام داوود حیدری به‌عنوان دبیر علمی گروه؛ دکتر محمدحسین شیخ‌شعاعی به‌عنوان مسئول تقریرات و دکتر علی‌محمد احمدی به‌عنوان کارشناس نظریه‌های ریاضیات رقیب انتخاب شدند.

بخش پایانی این نشست، به شرح فرآیند فاز اول این طرح توسط حجت‌الاسلام خاکی قراملکی اختصاص داشت؛ ایشان ضمن ترسیم مختصات اجمالی فاز نخست یا فاز مطالعاتی فلسفه‌ی ریاضیات اسلامی، اعلام کرد: 10 ماهی که در پیش رو خواهیم داشت، تلاش خواهیم کرد که به سه هدف دست پیدا کنیم. نخست، ایجاد یک چشم‌انداز روشن و واضح و واحد بین کارشناسان علمی و اعضای گروه فلسفه؛ برای این کار نیازمند تعریف یک فاز مطالعاتی هستیم که با انبوه‌خوانی منابعی که استاد حسینی فرمودند، هم‌دل و هم‌سخن شویم. تبعا این مطالعه کمک خواهد کرد تا برای فازهای دوم تا پنجم، به‌تدریج چشم‌اندازهای واضح‌تری پیدا کنیم؛ ما در فاز دوم تا پنجم به‌ترتیب باید به تدوین بخش موضوعی، تدوین بخش تطبیقی، تدوین تلفیقی و تجمیع و یک‌پارچه‌سازی، و در نهایت داوری علمی نخبگان ریاضی و ارزیابی توسط جامعه‌ی علمی این رشته روبه‌رو خواهیم بود؛ هر کدام از این فازها، دقت‌ها و ظرایفی را می‌طلبند که بدون این هم‌دلی و هم‌سخنی، دستیابی به یک تیم کارآمد و پرتوان دشوار است. بخشی از این مطالعات به‌طور مشترک پیش خواهد رفت و بخشی از آن به دو شاخه‌ی تدوین موضوعی و تدوین تطبیقی تقسیم خواهد شد؛ تبعا در قسمت تخصصی، متون تخصصی‌تری نیز خواهیم داشت. در شاخه‌ی تدوین موضوعی، با آرای علامه سیدمنیرالدین حسینی‌الهاشمی مواجه خواهیم بود که حدود 100 جلسه تخصصی از مباحث ایشان در باب ریاضیات اسلامی است. این جلسات نیازمند تقریر و تحلیل جدی هستند که در اثنای فاز دوم دنبال خواهد شد. فاز سوم که در صورت جذب نیروی تخصصی می‌تواند به‌نحو موازی با فاز دوم پیش برود، تدوین تطبیقی است. در این فاز با آرای فلسفه‌ی ریاضی موجود و نظریه‌هایی که در این حوزه وجود دارند و مساله‌هایی که باید مورد واکاوی قرار بگیرند، مواجه خواهیم بود. با احصای مساله‌هایی که به‌عنوان مرز دانش فلسفه‌ی ریاضی موجود محسوب می‌شوند، در گام‌های بعد تلاش خواهیم نمود تا نظریه‌پرداز محترم اندیشکده را از حیث متن و محتوا پشتیبانی کنیم و مسیر دستیابی به دانش ریاضیات جدید و توسیع مرزهای ریاضیات موجود را هموارتر نماییم.

نقد و نظر خود را با ما در میان بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *